Van Kolding naar het eiland Baagø

We zijn woensdag 23 juni om 8:30 uur vertrokken uit de jachthaven van Kolding. Ons oorspronkelijke bestemming was de plaats Assens gelegen op het eiland Fünen, maar we kozen voor een ander klein eilandje, genaamd Baagø dat ca. 3,5 Nm ten westen van Assens ligt. Het was mooi weer en we hadden dit keer een prima westenwind van 3-4 Bft. We voeren het Koldingfjord weer uit met prachtig uitzicht op de fraaie landhuizen, gelegen aan de oevers. Na de Koldingfjord gingen we stuurboord uit opnieuw de Kleine Belt in, richting het zuiden op weg naar het kleine eiland Baagø. We hadden hier halve wind en zeilden met een gemiddelde van 7,5 kn. De totale afstand van Kolding naar Baagø was maar slechts 20 Nm, zodat we om ca. 12:00 uur al in de in 2009 geheel vernieuwde jachthaven van Baagø aankwamen, waar aanlegplaatsen voor 50 passanten is gecreëerd. Na aankomst hebben we een kleine wandeling gemaakt en het vuurtorentje op de ZO-punt van het eiland bezocht, die ca. 200 meter van de jachthaven gelegen is. Van de vuurtoren is een klein museum gemaakt over de historie van de vuurtoren en de bouw van de vernieuwde jachthaven. Grappig is dat het museum geopend is, maar er geen beheerders aanwezig zijn. Je wordt geacht zelf de entree, slechts 10 Deense Kronen (= 1,5 Euro), te betalen in een grote melkbus en daarna mag je de vuurtoren bezichtigen, die uit drie verdiepingen bestond en waarboven er een mooi uitzicht was op het eiland en de Kleine Belt. Aan het eind van de middag arriveerde de kleine veerboot Assens - Baagø nog en in de avond werd het gezellig druk in de jachthaven, waar veel Denen aan de barbeque zaten. Denen zijn kennelijk dol op barbeques, want je treft bijna overal openbare barbequeplaatsen met zitgelegenheid aan, die iedereen mag gebruiken. Morgen gaan we op onze vouwfietsen het eiland verder verkennen.

Het Koldinghus

Vandaag hebben we het Koldinghus bezocht, dat het laatste koninklijk kasteel in Jutland schijnt te zijn. Het Koldinghus, dat hoog oprijst boven de stad Kolding en gelegen aan de Koldingfjord, is gebouwd in de 13de eeuw en heeft gedurende de eeuwen diverse functies vervuld. Zo heeft het o.a. dienst gedaan als fort, koninklijk kasteel en als zetel voor de lokale vertegenwoordiger van de Deense regering. In de Middeleeuwen werd het Koldingshus regelmatig door koningen bezocht. Het Koldinghus ligt aan de Slotsø in Kolding. Slotsø betekent in het Nederlands “Slotvijver”. In 1500 is er een brand geweest, waardoor er een toren volledig instortte, maar deze is daarna weer opgebouwd. Na de brand in 1808, veroorzaakt door Spanjaarden, die tijdens de Napoleontische tijd het Koldinghus in handen hadden en de haard te hard hadden opgestookt, was het kasteel praktisch totaal verwoest. Alleen de muren en een halve toren stonden nog overeind. Na deze brand trok de ruïne van het Koldinghus veel aandacht. Artiesten en dichters kwamen er om inspiratie op te doen. Het Koldinghus is op merkwaardige wijze hersteld. De oorspronkelijke ruïne is in tact gebleven, maar er is zowel binnen als buiten een versteviging omheen gezet. Buiten via moderne bakstenen en metselwerk. Binnen middels stalen en houten constructies, waarbij via loopbruggen de oorspronkelijke ruïne te bezichten is. Hoewel het nieuwe metselwerk verschilt van het oorspronkelijke metselwerk, geeft het een indruk hoe het gebouw er in de Middeleeuwen heeft uit gezien. Tegenwoordig dient het Koldinghus als museum en zijn er diverse tentoonstellingen. Bovenop de grote toren van het Koldinghus, hadden we een prachtig uitzicht over de plaats Kolding en het Koldingfjord. Na de bezichtiging gingen we het plaatsje Kolding in, direct gelegen aan de voet van het Koldinghus. Kolding heeft een klein oud centrum met gezellige winkelstraten. Er zijn een nog enkele zeer fraaie oude vakwerkhuisjes te bewonderen. Na nog de kleine St. Nicolai Kirke te hebben bekeken, kwamen we weer op de terugweg naar onze boot langs een grote watersportwinkel, die het juiste type waterfilter verkocht, dat bij aankomst in Kopenhagen was stuk gegaan. En zo keken we weer terug op een zeer geslaagde dag bij aankomst op onze boot.

Van Ballen naar Kolding

Om 8:15 uur vertrokken we uit de jachthaven Ballen van het eiland Samsø. Ons doel van vandaag was Kolding, gelegen op Jutland en een afstand van 47 Nm. Het was mooi weer, de zon scheen en er was een aangename temperatuur van ca. 20 graden Celsius. De wind was Noord, kracht 3-4 Bft en dus ruim achter. Een mooie gelegenheid om onze Genaker, een voorzeilcombinatie van een Genua en een Spinnaker, uit te testen. Zo zeilden we even later met 8,5 kn richting de Kleine Belt, het vaarwater tussen Jutland en het eiland Fünen. Omstreeks 12:00 uur, na ca. 20 Nm viel de wind weg. De Genaker konden we naar binnen halen en de motor moest worden aangezet. Omstreeks 14:00 uur voeren we de Kleine Belt in, waar we nog meerdere bruinvissen zagen zwemmen. De Kleine Belt is ongeveer 50 kilometer lang en 800 meter tot 25 kilometer breed, met een maximale diepte van 75 meter. Door zijn diepte voert de straat 10% van het water van de Oostzee naar het Kattegat af en kan het daar dan ook behoorlijk stromen. En inderdaad met 2 kn stroom tegen passeerden we om 15:00 uur eerst nog een vuurtoren op Fünen en daarna de twee bruggen, die de Kleine Belt overspannen bij de plaats Middelfart, waar hij op zijn smalst is. De Oude Kleine-Beltbrug (Gamle Lillebæltsbroen) uit 1935 wordt nu gebruikt voor het treinverkeer tussen Jutland, Funen en Seeland, alsmede voor lokaal verkeer tussen de plaatsen Middelfart en Fredericia. De Nieuwe Kleine-Beltbrug (Nye Lillebæltsbroen) uit 1970 is alleen in gebruik voor snelwegverkeer. In de Kleine Belt liggen diverse fraaie eilanden. Om 15:30 uur draaide we het Koldingfjord in, met een fraai uitzicht op de fraai begroeide glooiende oevers met prachtige landhuizen en meerden we om 16:30 uur af in één van de twee jachthavens van Kolding.

Fietsen op Samsø

Vandaag was het Brompton-weer en zouden we het eiland Samsø op onze vouwfietsen gaan verkennen. Samsø, gelegen in het Kattegat, was vroeger vooral bekend om z’n nieuwe aardappelen, zoete aardbeien en rustige strandjes. Maar sinds enkele jaren voorziet het vruchtbare eiland, dat 4.200 inwoners telt en kleiner is dan Schiermonnikoog, bijna geheel in zijn eigen energie door middel van windmolens. In 1997 werd Samsø door de Deense regering uitgeroepen tot ’duurzaam energie eiland’. Het eiland moest binnen tien jaar alleen nog duurzame energie gebruiken. Dat doel is bijna bereikt. De grote windturbines op zee produceren jaarlijks meer energie dan het eiland verbruikt, en dat is inclusief de olie voor de veerponten. De zon scheen gelukkig weer en zou het warmer (16-17 graden Celsius) worden dan gisteren toen het maar maximaal 14 graden werd. Na nog eerst boodschappen te hebben gedaan, fietsten we omstreeks 10:30 uur van Ballen naar Tranebjerg, een plaatsje midden op het eiland waar we bij een soort kiosk een kaart van het eiland haalde voor vijf Deense kronen. Nou ja, kaart, het leek eerder op een reclamefolder van een winkelketen die op de ommezijde stond. Maar goed de hoofdwegen en plaatsen stonden er tenminste op. We zijn toen naar Langør Havn gefietst, een havenplaatsje aan de Noord-oostkust van Samsø, gelegen aan de Stauns Fjord, een prachtig waterrijk natuurgebied, waarin allerlei eilandjes liggen. Aan de hoofdwegen waren mooie fietspaden aangelegd, die niet druk waren. Langør Havn is niet toeristisch en je komt er voor de natuur. Het was dan ook niet druk met passanten. Van Langør Havn zijn we gefietst naar de andere zijde van het Stauns Fjord, waar we een huifkar passeerden, die je voor vakanties kan afhuren. Op de terugweg via het plaatsje Besser kwamen we langs een karakteristiek Deens wit kerkje, Besser Kirke genaamd, en even daarna langs een Austin Museum, dat door een echtpaar was opgericht. De vrouw vertelde het verhaal dat haar man ooit op zijn zeventiende een Austin had gekocht, die hij nooit meer had afgestaan. Daarna waren er alleen maar Austins bijgekomen, zodat er een gehele serie vanaf 1936 tot heden te bewonderen was. Om 16:00 uur kwamen we na een mooie fietsdag weer op onze boot aan.

Van Hundested naar Ballen op Samsø

Vandaag (zaterdag) vertrokken om 8:15 uur voor de tocht van Hundestad naar Ballen op het eiland Samsø. Dat eiland ligt aan de Oostkant van Jutland en N-West van Seeland. Een traject van 46 Nm. De wind is de afgelopen nacht gaan liggen. ’s Ochtends waait het nog steeds uit het Westen met windkracht 3 – 4. De verwachting is dat dit minder wordt in de loop van de dag. We zitten midden in het oog van een depressie en er wordt ook regen voorspeld. De eerste twee-en-een-half uur hebben we gezeild richting het Westen, dus dat betekende weer laveren. Omdat de wind steeds minder werd, schoten we niet op, zodat we de motor hebben bijgezet. Zo passeerden we de Noord-westpunt van Seeland en zetten we, na een scheepsvaartroute te hebben overgestoken, koers naar het eiland Samsø. Op dat moment begon het inderdaad te regenen en viel de wind geheel weg. De zee werd zo vlak als een spiegel. Onderweg passeerden ons nog “fast Ferries”, die de veerdienst tussen Jutland en Seeland (Odden) verzorgen en diverse vrachtvaarders. Ook zagen we nog bruinvissen, die met hun rugvinnen een paar keer boven water uitstaken. Helaas op het moment dat je een camera pakt, laten ze zich niet meer zien. Zo onstuimig als de tocht van gisteren was, zo rustig verliep deze vandaag. Om 17:00 uur meerden we af in de haven van Ballen, waar het snel al redelijk druk werd. Het is ook nog weekend, dus veel Denen zijn nu ook aan het varen. In Ballen blijven we een dag liggen om het eiland te verkennen.

Van Helsingør naar Hundested

Vandaag zouden we naar Odden gaan. Odden ligt aan de NW-punt van Seeland (Deens: Sjælland), ongeveer 46 Nm. De weerkaarten gaven W-4 aan, dat betekende weer wind pal tegen. We vertrokken om 8:15 uur uit Helsingør en na een laatste blik op het Kronborg Kasteel, kruisten we door de Sont naar het Noorden om Seeland heen richting Odden. Merkwaardig is dat er geen eb en vloed is, maar door de wind er een stroming ontstaat, die tot 3 - 4 kn kan oplopen afhankelijk van de windkracht. Van Zuid- tot Noordwestenwind loopt de stroom van Noord naar Zuid door de Sont. En dat was merkbaar, want wij hadden in de Sont ca. 2-3 kn tegen. Om 12:00 uur trok de wind echter behoorlijk aan en het werd West 6. De golven werden hoger en we kregen regelmatig een zoute natte douche vanwege het vele buiswater. Als we weer een slag naar Sjælland maakten, konden we de fraaie kustlijn bewonderen, die veel leek op de Zuid-kust van Engeland (Hengistbury Head) in de omgeving van Bournemouth. Omstreeks 15:30 uur kwamen we in de buurt van het Roskilde Fjord, waar aan de Oostpunt hiervan het plaatsje Hundested gelegen is. Omdat de afstand nog 18 Nm was naar Odden en we deze kruisend zouden moeten afleggen waardoor dit in werkelijkheid 27 Nm zou worden, besloten we om de jachthaven van Hundested aan te doen. Vanwege de zeer krachtige wind was het lastig om aan te meren, maar behulpzame Denen hielpen ons en daarna konden we even bijkomen van de heftige tocht, waar de wind tot laat in de avond stevig bleef blazen met 6 Bft uit het Westen. Morgen bezien of we nog uit Hundested kunnen vertrekken, want Noord-Denemarken bevindt zich in een Lagedruk gebied.

Kronborg Kasteel, Helsingør

Vandaag hebben we het Kronborg Kasteel bezichtigd. Het kasteel, gelegen direct aan de Sont, is dagelijks open van 10:30 tot 17:00 uur en de afstand tot de jachthaven is nog geen kilometer, zodat we precies om 10:30 uur bij het Kronborg Kasteel aankwamen. De ringwal van het originele kasteel dateert van 1420, toen nog genaamd Krogen. Erik van Pomerania begon toen tol te heffen voor schepen, die door de Sont wilden varen, dat uiteindelijk een goudmijn bleek voor de Deense Koningen, die daarop volgden totdat de tolheffing werd afgeschaft in 1857. Daarna is het kasteel steeds verbouwd en uitgebreid met kanonnen. De naam Kronborg, ter onderscheiding van de stad, vindt plaats in 1585. Het Kronborg Kasteel werd door Shakespeare gebruikt (en nu nog) in zijn drama Hamlet. Het interieur is prachtig gedecoreerd met stukken, waaronder diverse schilderijen van Nederlandse schilders, uit de renaissance en de barok. We hebben achtereenvolgens de Kazematten, kerkers, de Kapel, de kamers van de koningen, koninginnen en danszaal bezocht. In de Kazematten staat het stenen figuur van Holger Dansk (Holger de Deen). Het verhaal gaat dat hij ontwaakt uit zijn slaap op het moment dat Denemarken wordt aangevallen door vijanden. Ook het Deense Handelsmuseum en het Maritieme Museum zijn gevestigd op het grondgebied van het kasteel en hebben we ook bekeken. Deze musea zullen binnenkort verhuizen, want men is bezig met een nieuw projectontwikkeling in de Haven, waar een Amsterdams Architektenbureau bij betrokken is. Ook interessant is de Slag in Sont, een zeeslag, die plaats vond op 8 november 1658. In die tijd werd Denemarken belegerd door Karel X Gustaaf van Zweden. De omsingelde Deense koning Frederik III van Denemarken was de rest van zijn koninkrijk al zo goed als kwijt. Dit was tegen de zin van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, omdat hiermee de handelsvaart op de Oostzee, een belangrijke pijler voor de Nederlandse economie, in gevaar kwam. De smalle Sont was (en nog steeds) namelijk een belangrijke toegang tot de Oostzee en was voor Nederland de belangrijkste bron van inkomsten uit de handel. De Nederlanders die onder leiding stonden van luitenant-admiraal Jacob van Wassenaer Obdam, hadden 41 schepen en 1413 kanons, terwijl de Zweden 45 schepen en 1838 kanons hadden. De zeven Deense schepen met ongeveer 280 kanons konden hun Nederlandse bondgenoot niet te hulp schieten. Vanwege een tegenwerkende noordenwind konden zij alleen maar toekijken. Obdam, die aanvankelijk een zeer gecompliceerde geschreven instructie had gekregen van Johan de Witt en zijn baas had gevraagd het hem opnieuw 'in drie woorden' uit te leggen, vatte zijn missie in een enkele zin samen: “Kopenhagen redden en iedereen op haar bakhuis [bakkes] slaan die ons dat willen beletten”. Dat “iedereen” sloeg op de Britse vloot, maar de Britten, hoewel met een eskader in de nabijheid, zouden zich er niet mee bemoeien. De Zweedse koning vuurde persoonlijk het eerste schot af vanuit kasteel Kronborg. De Zweden vielen agressief aan, maar faalden doordat de wind voor de Nederlanders gunstiger was: die hadden de loef. De Nederlanders dwongen de Zweedse vloot om de blokkade van de Deense hoofdstad op te heffen, hetgeen Karel er toe dwong om de belegering in zijn geheel te beëindigen. En zo bleef Denemarken als koninkrijk bestaan. Na al deze historische indrukken gingen we om 15:30 uur nog enige boodschappen doen in Helsingør, alvorens we weer op de boot stapten.