Door het Kielerkanaal Brunsbüttel - Laboe

‘s Ochtends om 8.00 uur zijn we uit Brunsbüttel vertrokken. Kennelijk dachten de anderen daar ook zo over, want de meeste zeiljachten maakten zich op dat tijdstip los en gezamenlijk gingen we richting Kiel/Holtenau. Het weer was mooi met veel zon, de barometer was gestegen, evenals de temperatuur. Even enige historische feiten: Het Kielerkanaal of Noord-Oostzeekanaal, de verbinding tussen de Noordzee en de Oostzee, behoort tot één van de druktst bevaren kanalen in de wereld (ca 41.000 schepen in 2004). Door de economische groei van de Baltische landen en Rusland groeide de scheepvaartlading in dit kanaal van 48 miljoen ton in 1996 naar 88 miljoen ton in 2005. Het kanaal doorsnijdt de Duitse deelstaat Sleeswijk-Holstein met als eindpunten Brunsbüttel aan de Elbemonding en het 98,6 km noordoostelijker gelegen Kiel. Zeeschepen kunnen door dit kanaal hun reisafstand met 519 kilometer bekorten. Met de aanleg is in 1887 begonnen en het werd in 1895 door de Duitse keizer Wilhelm II in gebruik genomen. Het kanaal is nog enkele keren verbreed. Tot 1948 droeg het kanaal zijn naam (Kaiser-Wilhelm-Kanal). Een markant punt aan het kanaal is de hoge spoorbrug bij Rendsburg met het daaraan hangende zweefveer. De grootste breedte is 162 meter, max. diepte 11 meter, ca. 8 bruggen van 40 meter hoog. Om 15:00 uur kwamen we bij de sluis van Kiel-Holtenau en om 16:30 uur waren we in de Oostzee. Toen we in de jachthaven van Möltenort aankwamen, ons oorspronkelijk reisdoel van deze dag, bleek dat daar geen diesel te verkrijgen was, zodat we zijn doorgevaren naar de jachthaven van Laboe om onze dorstige motor van diesel te kunnen voorzien en waar we ook een mooie ligplaats konden bemachtigen met uitkijk, jawel op Hollandse charters, die in grote getale tegenwoordig op de Oostzee hun omzet halen. Morgen houden we rustdag in Laboe om te kunnen fourageren.

Van Helgoland naar Brunsbüttel (Kielerkanaal)

We hebben besloten om toch maar te vertrekken vandaag vanuit Helgoland. Helgoland kennen we al en Bornholm lokt. Om 9:00 uur vertrokken we richting de monding van de Elbe waar we omstreeks 11:00 uur tijdens laagwater bij de uiterton moesten zijn. De afstand van de uiterton naar Brunsbüttel bedraagt ca. 40 Nm en met de vloedstroom mee is dit, voordat het tij keert, te bevaren. Het was mooi weer, de zon scheen en de wind kwam weer uit Noorden met kracht 4 Bft. Af en toe moest de motor bij om het tempo er in te houden. De Elbe is een druk met vrachtschepen bevaren rivier, waaraan de grote Duitse havenplaats Hamburg ligt en waar bij Brunsbüttel het Kielerkanaal (Nord-Ostsee-Kanal) begint, de verbinding tussen de Oostzee en de Duitse Bocht voor de beroepsvaart. Om 16:00 uur kwamen we aan bij de sluis van Brunsbüttel. Daar lagen al heel wat plezierjachten te wachten, waaronder vele Nederlanders, Duitsers en Scandinaviers, en wij sloten ons daarbij aan. Tegen 17:00 uur ging het licht op groen/wit en konden we de sluis binnenvaren. Gelijk na de sluis hebben we afgemeerd in een kleine jachthaven van Brunsbüttel langs een Zweed, die net een Swan (type zeiljacht) had gekocht in IJmuiden en deze nu naar Zweden aan het overvaren is. We hadden mooi uitzicht op de sluis waar grote tankers, container- en vrachtschepen ons passeerden. In de haven werd het uiteindelijk overvol met plezierjachten. In het Kielkanaal mag alleen met daglicht en goed zicht worden gevaren en is ca. 53 Nm lang. Morgen gaan we naar Möltenort, een plaats in N-Duitsland aan de Oostkant van het Kielerkanaal.

Van Borkum naar Helgoland

Om 7:00 uur zijn we met mooi weer vertrokken uit Borkum richting Helgoland, afstand 78 Nm. We vonden het niet erg om afscheid te nemen van de oude Marine-ponton in de veerhaven van Borkum. Er was weinig wind en dus werd de motor bijgezet. Op grootzeil en motor kwamen we vlak langs het strand en boulevard van Borkum, schitterend verlicht door de ochtendzon. Ook bij Borkum moesten we eerst via de aanloopgeul in verband met de zandbanken richting zee, waar we diverse Urkervissers tegenkwamen. Na de Ostfriesche eilanden: Borkum, Juist, Nordeney, Baltrum, en Langeoog te hebben gepasseerd staken we de shipping lane over naar het Noorden richting Helgoland. De Duitse Kustwacht bewaakt zeer streng de regels voor het oversteken van plezierjachten. De shipping lane mag bijvoorbeeld tussen bepaalde boeien niet dichter benaderd worden dan 1 Nm. Sommige watersporters, die dit negeerden, hebben hier een forse bekeuring aan overgehouden, die kan oplopen tot duizenden Euros. Ongeveer 10 Nm voor Helgoland trok de wind aan en konden we het laatste stuk nog zeilen. Om 17:00 uur meerden we af in Helgoland. Helgoland ligt in de Duitse Bocht, ca. 35 Nm uit de kust in de Noordzee en het behoort tot de Duitse deelstaat Sleeswijk-Holstein en het district Pinneberg. Het eiland meet 1,7 km² en telt 1.267 inwoners. Het beschikt over een klein strand, maar is vooral bekend om zijn roodgekleurde rotskust die tot 61 meter hoog uit zee omhoog rijst, en om de (nu door omvallen bedreigde) rotspunt de “Lange Anna”. Sinds de storm van 1720 bestaat het eigenlijk uit twee eilanden:
- enerzijds het hoofdeiland (Hauptinsel), met de herkenbare rode klif.
- anderzijds de Düne, een duineiland, dat nu door de Marine wordt gebruikt. Het ziet er nog steeds zo uit als ca. 20 jaar geleden, toen wij dit eiland bezochten met onze kinderen in onze toenmalige Cobra 850.
We weten nog niet of we hier een dag zullen blijven, want we willen ook graag zo snel mogelijk naar Denemarken.

Naar Borkum

We vertrokken maandag 31 mei om 8:00 uur uit Vlieland. Het weer was niet echt gunstig. Het was zwaar bewolkt en nevelig. De wind N5-6. De zee was wild en rommelig. Het eerste traject, de in en uitgaande geul om voorbij de ondiepe zandbanken voor de kust van Vlieland te komen, was pal tegen de wind in en niet te bezeilen. Hier bracht de 40 pk motor uitkomst, die de boot over de hoge en steile golven en af en toe dwars er doorheen ploegde, zodat we het nodig buiswater over ons heen kregen. Menigmaal werd onze boot door een hoge golf opgetild om met een smak weer in het dal te worden neergezet. Je was dan blij dat mast en kiel er nog aan zat. De afstand van Vlieland naar Borkum bedraagt 75 Nm, dus enig tempo moesten we wel maken om daar nog tijdig voor het donker aan te komen. Even later werd An zeeziek, toen ze iets binnen uit de kajuit wilde halen. En na het zien van dit alles moest de schipper er uiteindelijk ook aan geloven. Tijd om in te slingeren hadden we dan ook nog niet gehad. Gelukkig knapte het weer op in de middag. De zon begon te schijnen, de wind nam af tot N4-5 en na Terschelling te zijn gepasseerd met een meer oostelijke koers, konden we weer zeilen. Toen we het Huibertsgat bij Borkum in zeilden, kregen we sterke stroom tegen, zodat we nog maar 4,5 kn vooruit kwamen. Uiteindelijk bereikten we om 21:00 uur de oude en vervallen verenigingsjachthaven van Borkum, waar we prompt bij de ingang aan de grond liepen vanwege laagwater. We zijn toen doorgevaren naar de veerhaven, die wel diep genoeg was. Deze veerhaven, die vroeger dienst deed als marinehaven, bestaat nog steeds uit grote drijvende oude marine pontons, waar de behulpzame lokale havenmeester ons een plekje toewees en ons voorzag van electriciteit en water en dat voor maar € 15,10 vergeleken met bijna het dubbele tarief van Vlieland. Maar goed Vlielandhaven heeft ook geen vervallen pontons, waar je via een luik in moet kruipen om de electriciteitskabel aan te sluiten. In Borkum zijn we een kleine 20 jaar geleden geweest met onze toenmalige boot, een Cobra 850, toen de kinderen nog klein waren. Deze boot was een kimkieler en kon droogvallen op het wad. Genoeg nostalgie, morgen weer vroeg op voor de reis naar Helgoland.

Verwaaidag Vlieland

Vandaag hadden we een verwaaidag vanwege het slechte weer. Vanochtend veel regen en op zee veel wind, NW-6. Een mooie gelegenheid om wat zaken op orde te brengen. Na enige boodschappen te hebben gedaan, hebben we het vaarplan richting Denemarken aangepast aan weer en windverwachting van de komende dagen. Bij de Elbe moeten we nl. met laagwater aankomen, zodat we de stroom mee hebben. De Elbe stroomt zelf hard naar buiten en daarbij de ebstroom opgeteld, is het geen goed plan om hier tegenin te varen en zeker niet indien daar ook nog sterke wind op deze uitgaande stroom staat met steile en brekende hoge golven vandien. We hebben 2 scenario’s: Of we gaan via Borkum en Helgoland, of in één keer door van Vlieland naar Cuxhaven. We opteren voor het eerste scenario, omdat we Helgoland ook nog wel weer eens willen bezoeken. Ons laatste bezoek aan Helgoland is inmiddels al weer 19 jaar geleden. Helgoland is een klein maar hoog rotsachtig eiland in de Duitse Bocht en ligt ca. 15 Nm boven Duitsland. ’s Middags brak de zon door en hebben we nog een wandeling gemaakt langs de jachthaven, het strand en door de duinen, waar we nog de Vliehorsexpress tegenkwamen, waarmee toeristen de Vliehors, een uitgebreid zandstrand aan de westkant van Vlieland tegenover Texel kunnen bezoeken. Morgen is de verwachting N 5-6. Niet echt prettig, daar onze koers NO is. Vanaf dinsdag komt er volgens de voorspellling beter weer aan.

Naar Vlieland

De eerste nacht aan boord hebben we niet zo goed geslapen. De wind was midden in de nacht gedraaid naar Zuid, zodat de golven van het IJsselmeer in de havenkom naar binnen rolde en tegen de spiegel van onze boot aanklotste, wat binnenin nogal een hels kabaal veroorzaakte. De volgende dag om 7:30 uur moesten we onze boot verhalen, omdat onze zeilburen op tijd weg wilden richting Harlingen. Wij zijn toen ook maar door de sluis bij Kornwerderzand meegeschut om in de voorhaven na de sluis aan de Waddenzeekant te ontbijten. Omstreeks 9:15 uur vertrokken wij uiteindelijk ook om via de route Harlingen en de Pollendam naar Vlieland te zeilen. We hadden aanvankelijk een ZW-5 en met één rif in het zeil vlogen we met 8 knopen richting Vlieland. We kwamen diverse visser-, charterschepen en natuurlijk ook de veerboten van Harlingen naar Vlieland en Terschelling tegen. Bij Vlieland nam de wind af en meerden we om 13:00 uur af in de jachthaven van Vlieland, waar de zon begon door te breken en van de voorspelde regen gelukkig nog geen sprake was. Hierna hebben we nog een wandeling naar het dorp gemaakt, om daarna onder het genot van een drankje en een hapje op ons eigen "terras" in de jachthaven en in een mooi zonnetje na te genieten van de voorspoedig verlopen tocht.

De dag van vertrek

Na nog wat zaken te hebben afgerond, konden we dan eindelijk om 10:30 uur vertrekken.  Er stond een flauw waterig zonnetje en de wind kwam uit het westen met kracht 4-5 bft. Een mooi windje voor de noorderlijke koers richting Enkhuizen. Het einddoel van vandaag is Kornwerderzand. De afstand vanuit de BvK, onze thuishaven, naar Kornwerderzand is ca. 40 Nm.Na ca. 18 Nm en om 13:00 uur kwamen bij de sluis van Enkhuizen aan om door te steken van de Markerwaard naar het IJsselmeer. Daar hadden we wel even pech. Eén van de stootwillen bleef tussen de boot en de sluismuur bij het aanmeren ergens achter haken waardoor een scepter ernstig verboog. Geen goed begin. Na dit enigszins weer hersteld te hebben en met een "mixed feelings", vervolgden we onze tocht naar Kornwerderzand. De wind was inmiddels aangetrokken naar eind 5 bft en ook de zon begon goed door te komen. Na Stavoren en Hindeloopen te hebben gepasseerd, kwamen we om 16:30 uur in Korrnwerderzand aan, waar we in de kom voor de sluis aan een passantensteiger naast een klassiek zeiljacht van een paar vriendelijke mensen met motorpech afmeerden. Morgen om 11:00 uur is het hoog water en kunnen we onze tocht langs de ondiepte van het wad bij Kornwerderzand naar Vlieland, onze uitvalsbasis naar Denemarken, vervolgen.